craquelé

Een use cue is, volgens mij, amateur ergonoom, een cliché waaraan mensen herkennen waarvoor iets gebruikt wordt. Als er op een doos een puntdak gezet wordt, dan weten mensen dat de doos een huis geworden is. Als er een rode halve voetbal met witte stippen opgezet wordt, dan weten mensen dat het een kabouterhuisje is. Als er een klein doosje op het dak staat weten mensen dat het een schoorsteen is en dus niet een prullenbak; door al deze clichés loopt de samenleving eigenlijk verbazend soepel. Zeer zelden komt er rook uit de prullenbak, bijvoorbeeld.

Vandaag stortregende het toen ik naar school fietste. Ik had een regenbroek aan en een poncho, waarvan ik met één hand de capuchon moest dichthouden om te voorkomen dat die afwoei. Via mijn hand regende mijn mouw vol water, dat zich verzamelde in mijn elleboog. Via de pijpen van de regenbroek regenden mijn schoenen vol. Ik had tijdens het werkcollege daarom een natte elleboog en twee blote voeten, terwijl mijn schoenen stonden te drogen. Dit heeft eigenlijk niets met use cues te maken.

Ik pulkte ook nog aan de scherfjes, die in craquelé van het touchscreen van mijn iPhone. Op een of andere manier geraakte mijn nagel onder zo'n scherfje, en toen ik 'm lostrok, had ik een iets geactiveerd op mijn scherm, dat me verder op geen enkele manier lukte. Een pull screen, is dat Apples  use cue van de toekomst?

dunne, eenvormige kaalte

Morgen host ik voor de tweede keer een (werk)college van anderhalf uur over informationele en cognitieve ergonomie. Bij de generale repetitie, het werkcollege van afgelopen maandag, lukte het me niet om een logisch bruggetje te maken tussen de werking van de zintuigen en zo'n beetje schetsmatig ook die van de hersenen en de ontwerp- en testopdracht over controls, die ik de studenten in de resterende veertig minuten liet doen. En dat bruggetje is natuurlijk de informationele en cognitieve ergonomie, waarover ik blijkbaar niet zo erg veel te vertellen heb. Maar goed, gelukkig heb ik een grappig oefeningetje.

Ik wil nog wel een keer stilstaan bij iOS7, het nieuwe besturingssysteem van mijn iPhone. Ik wilde eerst schrijven dat de vormgeving verdwenen is, maar dat kan natuurlijk niet; de vormgeving is vervangen door kaalte en dunnigheid. Mijn collega G, een Citroën- en dus ook Appleliefhebber, maar met een leesbril, kan zijn iPhone door iOS7 eigenlijk niet meer gebruiken, omdat de lettertjes zo dun geworden zijn dat hij ze niet meer kan zien als zijn bril in zijn haar staat. En ik ook, maar dat komt vooral omdat de lettertjes nu net zo dun zijn als de barsten in mijn scherm.

Kwalijk van de nieuwe vormgeving van iOS7 vind ik dat de, inderdaad een beetje truttige, misschien zelfs wel kitscherige use cues van iOS6, allemaal vervangen zijn door dunne, eenvormige kaalte. Ik vond het leuk, dat het adresboekje van iOS6 eruit zag als een in leer gebonden condoleanceregister. Ik vond het praktisch dat de timer eruit zag als de snelheidsmeter van de Citroën GS. Ik vond het sympathiek dat de voicerecorder eruit zag als de microfoon van Frank Sinatra. Had ik al eens verteld dat ik het was, die retro verzonnen heeft, in 1989?

gloss layer

Mijn iPhone riep gisteren dwars door alle andere handelingen die ik erop aan het verrichten was, dat het NU tijd was om iOS7 gratis door de wifi aan te schaffen. Het zal wel, laat ik dat dan maar doen, als mijn iPhone dat zegt. De aanschaf trok zoveel stroom, dat ik alleen op bevestigen mocht drukken als ik de iPhone aan de oplader lag.

Enkele uren later vond ik 'm terug, aangerand achtergelaten, nadat ze volkomen overmand was door iOS7 (in zo'n situatie is mijn iPhone een meisje). Ik schrok nogal van wat iOS7 had aangericht. Was mijn iPhone eerst opmerkelijk smaakvol, met gedempte, bijna deftige kleuren, met iOS7 was hij opeenszo plat geworden, zo schreeuwerig, ... zeg maar: ordinair.

En ik weet ook hoe het komt: Apple heeft met het nieuwe besturingssysteem iOS7 de gloss layer afgeschaft, de glans die eerst over alle heengelegd werd, en waardoor de sufste app en de onnozelste foto ging stralen als een ster. Kitsch, natuurlijk, maar zonder kitsch geen goede kunst. En gelukkig heb ik er zelf kunst van gemaakt, op het fietspad, laatst.

verontwaardiging en teleurstelling

Ik moet eerlijk toegeven dat ik sinds een maand (weer) lid ben van de Openbare Bibiotheek van Amsterdam. Men kan daar namelijk boeken lenen, en dat is tamelijk aanrekkelijk, want wat men kan lenen hoeft men niet te komen. Bovendien, als ik het geleende boek uit heb, blijf ik niet met de rotzooi zitten. Is het u wel eens opgevallen dat een boekenkast als statussymbool in de woontijdschriften helemaal heeft afgedaan? En die OBA, het is natuurlijk op het eerste gezicht erg onsympathiek allemaal, maar als men (ik bedoel mezelf, uiteraard) er eenmaal aan gewend is, kan die automatisering het langdradige, dorpse gedoe van een bibliotheekbalie enorm versnellen.

Enfin, ik ging een boek lenen. En toen ik er toch was, ging ik meteen op zoek naar de OBA-collectie over techniek. Eigenlijk ging ik inspecteren: ik ging deze Belangrijkste Bibliotheek van Nederland de maat nemen, op de roltrap al opzwellend van verontwaardiging dat ze de techniekcollectie helemaal op de vierde verdieping hadden verstopt.

En mijn verontwaardiging werd niet teleurgesteld: het waren slechts twee armzalige kastjes van hoogstens 5 meter lang en nog geen 1.20 m hoog over techniek. En dan wat daar dan in staat, in die kastjes: één dikke meter over tuinaanleg en nog meer dan dat over wijn, en nog meer dan dat over boekvormgeving en -drukkunst. Bijna één hele kast alleen maar over auto's: boekjes over de meeste, ook de wat minder gangbare, automodellen, voor de mensen die daar zelf aan willen sleutelen en evenveel boeken over legendarische automerken, met pornografische afbeeldingen van bejaarde raceauto's. En tenslotte ook nog enkele decimeters over techniek; bijna allemaal vertaalde boeken, op een pareltje na: Made in Holland, over de geschiedenis van de techniek in Nederland. Maar dat boek is nu dus uitgeleend (haha!).

ietsje pittigere

Sinds we het huis opruimen is de Brita tevoorschijn gekomen, uit een kast waar allerlei spullen staan die bedoeld zijn om binnenkort in gebruik te nemen, maar die daar dus al lange tijd staan te wachten tot dat moment eindelijk aanbreekt. De Brita is een waterfilter, aangeschaft dus om het kraanwater te filteren, dat volgens sommige bronnen niet zuiver, zacht en gezond genoeg uit de kraan komt.

In de Brita moet bovenin water gegoten worden, dat dan korte tijd later gefilterd in het onderste gedeelte stroomt. Volgens mijn gezinsleden smaakt dat dan lekkerder dan als het uit de kraan komt. Ik ben een heimelijke tegentander van de Brita, en waarschijnlijk komt het daardoor dat ik het water uit de Brita juist minder lekker vind dan het wat mij betreft ietsje pittigere kraanwater.

Wat me ook niet bevalt aan de Brita is dat er bovenop de Brita een indicator zit, die aangeeft wanneer het filter vervangen moet worden. Dat ziet er behoorlijk elektronisch uit: vier balkjes (van onze Brita doet een balkje het niet) die de percentages voorstellen dat het filter nog goed is. Die indicator is verder niet verbonden met het filter; het is en heldervoelende indicator, maar waarschijnlijker is dat het gewoon een klokje is. Vorige week hoorde ik van iemand ide in Duitsland gewoond heeft (en die dus verstand heeft van hygiene) dat het filter van de Brita sowieso een bron van bacterieën is.

vrouwenbloggenre

Dit blog is een eerbetoon aan een bloggenre dat ik zelf ook bijna beoefen, maar toch ook niet helemaal. Ik weet niet hoe het genre heet, ik weet sowieso niet of er bloggenres bestaan, en vermoedelijk kan elke titel die ik kies voor het bloggenre dat ik wil eren per ongeluk denigrerend klinken, wat niet mijn bedoeling is, aangezien ik het genre wil eren.

Mijn nichtje beoefent het, en met veel succes, gezien het aantal volgers dat ze heeft en het aantal reacties dat ze op haar stukjes krijgt. Die reacties zijn altijd bemoedigend, en - op het oog - van de talloze vriendinnen die precies hetzelfde bloggenre beoefenen als zij. Ik heb het namelijk over een vrouwenbloggenre: blogs over het voeren van een gezellig huishouden, waarin veel zelf gemaakt wordt, om het grootkapitaal een loer te draaien en voor die genoemde gezelligheid. En precies daarom eer ik dit genre: om de revultie die al deze vriendinnen thuis aan het verkondigen zijn.

Ik heb deze vakantie de Maskros-lamp van IKEA, die al drie jaar aan ons plafond gehangen heeft, grondig aangepakt, in de geest van het vrouwenbloggenre. Misschien omdat de lamp zo overduidelijk geïnspireerd is op de natuur, is hij erg aantrekkelijk voor vliegen. Ze kakken op de onderste paardebloempluisjes, en in drie jaar al zo veel, dat het begon te kleven en te stinken, nog afgezien van het onsmakelijke aangezicht dat het bood. Mijn nichtje en ik hebben er nu dit rijstpapieren unicum van gemaakt. En sinds vandaag, mensen met scherpe ogen zien 'm op de foto, in het midden een Roxasect vliegenvanger.

gelijmklemde software

Vanmorgen heb ik mijn afstudeerder geholpen met het in elkaar zetten van zijn afstudeerverslag, en al doende kwamen de lage stenen boven van de werkwijze van de exemplarische Nederlandse machinefabriek waar hij afstudeert. Ik ben geloof ik niet gebonden aan geheimhouding, maar ik vind het niet kies om hun vuile was buiten te hangen, dus daarom doe ik net alsof dit bedrijf een ander, bijna net zo grappig, product maakt als ze in werkelijkheid doen, namelijk haringkaak machines. De afzet van haringkaak machines is te klein om een patent rendabel te maken; daarom is één, cruciaal, onderdeel van de haringkaak machine zo ingewikkeld gemaakt, dat klanten die een haringkaak machine gekocht hebben, verplicht zijn om steeds weer voor dat peperdure onderdeel terug te komen bij de machinefabriek. Dat is misstand nummer 1.

Misstand nummer 2 is dat het maken van dat onderdeel zo'n cash cow is, dat het er niet meer toe doet dat de productie ervan volslagen stompzinnig is. Het onderdeel wordt gemaakt uit 35 kg roestvrij staal, waarvan 70% afgefreesd wordt. Vervolgens wordt dit halffabrikaat in een machine gestopt die 80 uur onafgebroken bezig is om er semi-automatisch gaatjes in te boren. De operators zijn niet op de hoogte van de werking van de machine - de software bijvoorbeeld - maar hebben wel de mogelijkheid om met plakband en lijmklemmen problemen op te lossen. Gedurende deze 80 uur moet een operator onafgebroken naar de machine kijken om de storingen op tijd te signaleren. De machine die het onderdeel van de haringkaak machine maakt is de werkgelegenheid van een operator. En wat voor werkgelegenheid.

Misstand nummer 8 is dat het management de machine niet kent of begrijpt. De machine is dankzij het plakband en de lijmklemmen een tikkeltje onoverzichtelijk geworden, zeker voor iemand die niet zoveel affiniteit met techniek heeft, zoals managers. Eén van de operators, die zich bovendien bezighield met het besturingssysteem van de machine, heeft eieren voor zijn geld gekozen, en is voor zichzelf begonnen. Als de door hem gelijmklemde software vastloopt (en de machine heeft gemiddeld 25 storingen per gemaakt onderdeel), dan is zijn bedrijf de enige die het softwareprobleem kan oplossen. Zo is er in de keten van feodale afhankelijkheid een nieuwe leenheer ontstaan, die facturen kan schrijven zo hoog als hij zelf wil.

hypothetisch

Gisteren lag op de gratis toegankelijke Parade in een speciale Volkskrantdisplay een stapel gratis Volkskranten klaar om mee te nemen. En omdat het vakantie is nam ik er ééntje mee, die ik nu helemaal - van kaft tot kaft - gelezen heb, zoals ik dat vroeger deed als ik in Portugal opeens een Nederlandse krant te pakken had gekregen, die net zo duur was als een warme maaltijd.

Dit bericht viel me op, en daarover wil ik schrijven: Pomphouders tegen oplaadstations. (Hier volgt een parafrase: de exploitanten van tankstations hebben in een kort geding geëist dat de overheid en het bedrijf Fastned stoppen met het plaatsen van oplaadstations van elektrische auto's langs de snelweg. De pomphouders hebben immers met de overheid een contract gesloten dat zij tot 2024 de exclusieve rechten hebben voor de verkoop van van brandstof langs de snelweg. [...] De wisseling voor de Haagse rechter draaide om de vraag wat in de wet bedoeld wordt met 'brandstoffen'. [...] De rechter vroeg aan de advocaat van de pomphouders: 'Dus als iedereen op water gaat rijden, vindt u dat u als enige een kraan langs de snelweg mag zetten?' En de advocaat van de exploitanten: 'Daar komt het wel op neer.')

Ik denk dat een rechter best domme vragen mag stellen, maar geen totaal stompzinnige en daardoor bijzonder manipulatieve hypothetische vragen. De advocaat was waarschijnlijk zo overrompeld door de het stuitende gebrek aan technisch inzicht van de rechterlijke macht, dat hij weliswaar redelijk welbespraakt bleef, maar toch niks intelligents kon terugzeggen. Auto's zullen nooit op water (uit de kraan) kunnen rijden, want water (uit de kraan) is géén brandstof. Niet eens hypothetisch.

afgelikte-boterhammenwoord

De voorgenomen fusie tussen Product Design en ED&I gaat niet door. Men heeft onderkend dat eigenljik geen enkele docent in beide opleidingen vertrouwen had in fuseren, zeker op deze korte termijn. In plaats van fuseren, zullen we volgend jaar precies hetzelfde studieprogramma doen als we dit jaar gedaan hebben.

Een jaar lang twee tegenstribbelende teams observeren - en mijzelf, terwijl ik tegenstribbel - heeft mij allerlei ideeën opgeleverd waarmee de identiteit van ED&I gedefinieerd zou kunnen worden. Want met het afblazen van de fusie en het van stal halen van al het oude, is de identiteit van ED&I nog steeds even onduidelijk als die altijd geweest is. Het is namelijk nog steeds officieel niet de bedoeling dat deze opleiding werktuigbouwkunde heet, terwijl we ons eigenlijk in niets van werktuigbouwkunde onderscheiden.

Wat mij betreft is onze unieke opleiding in Nederland (in Amsterdam) ook de unieke kans om een hoopvol perspectief te bieden voor mensen die ervan houden om dingen te maken waar de wereld op zit te wachten. Toevallig zit de wereld namelijk best te wachten op nieuwe gemaakte dingen (ik wilde het afgelikte-boterhammenwoord innovatie hier vermijden). En dan gaat het niet om eigenwijsheid, wat het motto van de fusie bleek te zijn. Volgens mij gaat het om ambachtelijkheid.

techniekbabyboomers

Bij Industrieel Ontwerpen in Delft - waar ik studeerde - en bij Industrieel Product Ontwerpen in Den Haag - waar ik werkte - ook, werd gezegd dat velen zich geroepen voelen, maar slechts weinigen zijn uitverkoren. Ik geloof niet dat iemand daar ooit voelde dat hij of zij één van die uitverkorenen was. Ik in ieder geval niet. Waarschijnlijk heeft dit motto er wel aan bijgedragen dat ik de dingen waaraan ik daar begon ook afmaakte. Hoewel het op andere momenten ook precies het tegenovergestelde effect gehad kan hebben. Uiteindelijk lijkt het erop dat al mijn generatiegenoten toch nog best uitverkoren terecht zijn gekomen. Niemand echt meer dan een ander, volgens mij.

Tot ED&I oude stijl - werktuigbouwkunde, volgens ingewijden - waar ik nu werk, voelen maar weinigen zich geroepen. Och, onze instroom valt, met tweehonderd studenten, helemaal niet tegen; alleen onze uitstroom zou, lees ik ergens, eigenlijk tienduizenden moeten zijn, om de thans pensionerende techniekbabyboomers af te lossen. Iedereen is uitverkoren, dus.

De teamleider van Product Design, de opleiding die na de zomer opgaat in ED&I, vindt dat we onze studenten niet meer zouden moeten pamperen. Eigenlijk zegt hij: velen [...] geroepen, maar [...] uitverkoren. Ik snap zijn standpunt, omdat hij namens Product Design spreekt. Ik, als ED&I-er wéét echter dat Nederland ons vraagt, vanwege die thans pensionerende techniekbabyboomers, studenten wel te pamperen. Toe maar.

verder- en afstuderen

Na opstartproblemen die bijna vijftien jaar geduurd hebben, begint duidelijk te worden wat de opleiding (bachelor) Engineering, Design en Innovation inhoudt. De ingenieurs met die naam die wij totnogtoe hebben afgeleverd zijn nog te weinig onderscheidend van werktuigbouwkundige ingenieurs. En, later, een andere lichting Product Designers die weer te onderscheidend waren van de ED&I-ers. Engineering, Design en Innovation, te Amsterdam, gaat volgend jaar zijn definitieve invulling krijgen. En dan gaat het vooral om de definitie van het beroep: dat wijzelf, en daarna iedereen, weet wat een ingenieur (of eigenlijk: een bachelor of engineering) ED&I voor werk doet.

Wat werktuigbouw en product design verbindt, is dat beide beroepen gedreven worden door het verlangen om iets te maken. Een ding, iets fysieks dus. En de werktuigbouwers maken dan een ding dat een duidelijke functie kan uitvoeren, terwijl de product designer een ding maakt dat de mensen graag willen hebben. Wat mij betreft kun je op iets anders dan een ding niet afstuderen, bij ED&I. Als je dus een onderhoudsplan wil maken of een app, dan moet je - wat mij betreft - maar in Utrecht of in Alkmaar verder- en afstuderen.

Als we zoeken naar verbondenheid tussen de ED&I-studenten en -docenten onderling, dan lijkt het me handig om alle onderscheidende onderwerpen uit de propedeuse te mikken. Vormgeving is dus geen onderwerp voor het eerste jaar, tenzij het human factors heet en sporadisch aan bod komt. Sterkte-, stromings- en elasticiteitsleer zijn daar dus geen onderwerpen. Wel kan: een jaar lang gezamenlijk mooie en functionele dingen maken, die op verschillende kwaliteiten beoordeeld worden. Dat kan ervoor zorgen dat de werktuigbouwkundige werktuigbouwkundig kan excelleren en de product designer ook.

Hans Breukhoven

Enfin, de man van Vanessa is dus failliet. Of de ex-man, dat vertelde het journaal er niet bij: de Free Record Shop van Hans Breukhoven. Ik heb één keer een geluidsdrager gekocht bij de Free Record Shop, in de Hilvertsof in Hilversum. Op die geluidsdrager stond muziek van Chris Andrews, die ik had uitgekozen als ontdekking, ongeveer twintig jaar nadat hij als mainstreamartiest ontdekt was. Ik heb geen enkele popmuzikale vorming gehad, waardoor mijn popmuzieksmaak altijd meer een construct gebleven is.

Ik ben de geluidsdrager van Chris Andrews kwijtgeraakt. En ook het hoesje ben ik kwijtgeraakt. Ik heb veel nuttelozer dingen in mijn archief zitten dan het hoesje van de geluidsdrager van Chris Andrews of de geluidsdrager zelf, maar deze ben ik allebei kwijtgeraakt. Dat is best opmerkelijk, vind ik. Ik was best wel een beetje aan ze gehecht, hoewel ik totaal niet meer weet hoe ze eruit zagen.

Eigenlijk zijn de dingen hier in huis tamelijk goed georganiseerd. Er zijn dozen voor geluidsdragers (dit is meer een archief, want we hebben geen geluidsdrager-afspeler; bezoekers van ons huis zijn daar soms verbaasd over), er is een kast voor beelddragers en een stapel, speciaal voor de beelddragers die we ook daadwerkelijk binnenkort zullen gaan bekijken. Niettemin is het een uitdaging om de hoesjes en de dragers bij elkaar te houden.

Hier is mijn reddingsplan voor de Free Record Shop: beeld- en geluiddragers die zo goed gemaakt zijn dat ze geen hoesje nodig hebben.

celeral products

Deze week zwaaide J, de zeer gezellige teamleider van de opleiding Product Design, naar me door de glaswand van de stiltewerkplek waar ik zat, en ik mimede zeer uitnodigend terug. Toen ik hem binnen had gelaten en we zaten te babbelen was het geen stiltewerkplek meer. Hij vertelde dat hij zijn opleiding wilde opsplitsen in duidelijkere uitstroomprofielen; het uitstroomprofiel celeral products bijvoorbeeld. (Hij koos een ander bijvoeglijk naamwoord, dat me nu even niet te binnen schiet. Hij doelde op kortlopende producten: snelle wegwerpproducten, die eigenlijk best talrijk zijn.)

Eigenlijk zijn alle dingen die IKEA verkoopt celeral products. Niet omdat (bijvoorbeeld) een stoel als product per se zo snel is, maar doordat IKEA er een snel product van gemaakt heeft. Een kekke stoel, die binnen een jaar al zijn glans verloren heeft en hoogstwaarschijnlijk ook het assortiment van IKEA niet overleefd heeft.

Er is in ons huis een nieuw douchegordijn, van IKEA. Erg fleurig, en de hele badkamer straalt ervan. Dankzij deze celeral is het eigenlijk niet meer nodig om het plafond opnieuw te stucen, of andere grootschalige verbouwingen te doen. Het is een heel licht douchegordijn, dus het weer zal er in juli al wel in zitten. En wat lichte douchegordijnen doen: als ik heet douche, duwt de koude lucht vanuit de badkamer het gordijn de naar mij toe (de opgewarmde lucht binnen is namelijk opgestegen). Onze douche is al best klein, maar met dat waaiende gordijn gaat de helft van het vloeroppervlak er nog eens af!

dinges

In de winter overvalt het me ieder jaar opnieuw dat ik aan de eerstejaars studenten moet lesgeven over de Wet van Behoud van Impuls. Om een of andere reden is de Wet van Behoud van Impuls bij ons ingedeeld bij een module die Energetische Systemen heet, en ondanks mijn routine word ik elk jaar weer overvallen door de Wet van Behoud van Impuls. Dat de massa keer de snelheid constant is. Te gebruiken bij botsingen.

Dit is wat ik ervan maak: je hebt kinetische energie (1/2 m*v kwadraat), maar je kunt massa en snelheid ook nog gemakkelijker bij elkaar brengen, namelijk door ze gewoon met elkaar te vermenigvuldigen: m*v. En dat is impuls, letter: p. Er is vast een verband tussen kinetische energie en impuls, maar ik snap dat verband niet. En de oorzaak is, dat ik wat in de wiskunde integreren heet wel kan, maar niet begrijp.

Ik word misschien op het verkeerde spoor gezet door de wet van Hooke: F = c*u en E(veer) = 1/2 c*u kwadraat. Dat lijkt toch enorm op p = m*v en E(kin) = 1/2 m*v kwadraat. Bij Hooke is de kracht van de veer afhankelijk van de verlenging; de kracht keer de verlenging levert de momentane energie en de totale energie is de som van al die momentane verlengingen. En dat is integreren. Is dan de 'momentane' impuls keer de snelheid kinetische energie? Ik snap al nauwelijks wat impuls is, laat staan deze vermenigvuldiging. Sommatie. Dinges.

sociale media device (2)

Het stukje van afgelopen zaterdag over het sociale media device was nogal raadselachtig. Ik heb nu een iPhone en een laptop, wat best luukse is, maar ik vind ze allebei niet geschikt voor wat ik met sociale media zou willen doen. De computer is daarvoor te statisch en de mobiel is daarvoor te mobiel. Het komt er op neer dat ik de laptop niet gebruik, om dat ik het teveel werk vind om hem overal uit te halen (uit het kluisje, uit de tas, uit elkaar en uit zijn slaap: ongeveer 15 minuten onafgebroken werk). De iPhone is zo klein dat ik doorlopend benauwd ben dat ik 'm kwijtraak. En het touchscreen is te klein voor mijn dikke mannenvingers. Bovendien is het onder hardcore technici stoer om schamper te doen over de spulletjes van Apple: te duur en je kunt er niet aan sleutelen.

Dit is wat ik met sociale media wil doen: ik wil makkelijk kunnen schrijven en ik wil makkelijk kunnen bellen, chatten of skypen. Ik heb mijn oog net laten vallen op de Microsoft Surface; hoewel ik het een nachtmerrie vind om daarvoor naar de Dixons, de Mediamarkt of de Saturn te moeten. Misschien wil degene aan wie ik in ruil dan mijn laptop en mijn telefoon teruggeef dat voor mij doen.

Waarom kun je met een tablet toch niet bellen? Omdat het een raar gezicht is, een tablet tegen je hoofd houden? En het dubbelgevouwen toetsenbord tegen je hoofd houden, is dat ook een raar gezicht? Ik vind eigenlijk elke telefoon die niet op een telefoonhoorn lijkt een raar gezicht.

wenteltrap

Zoals gezegd, ik ben een late adopter. Ik lees nu, 44 jaar oud, Harry Potter. Harry Potter en de Orde van de Feniks, inmiddels. De eerdere vier delen heeft Ursula voorgelezen aan mijn kinderen, maar dat vierde deel bevatte zoveel horror, dat niemand behalve ik het verder nog wilde aanhoren. Toevallig sluit Harry Potter en de Vuurbeker nogal somber af, en om dan niet te weten hoe uiteindelijk goed gaat aflopen, dat vind ik pas echt horror, dus nu lees ik, eindelijk in mijn eigen tempo, de laatste drie delen op eigen kracht uit.

Zal ik ook nog de moeite nemen om er iets van te vinden, van deze boeken? Ik noem mijn zoon de laatste dagen doorlopend Harry, in plaats van Jakob, zijn werkelijke naam. Zowel deze boekenreeks als het genre (fantasy) als de naam Harry zijn niet helemaal beschaafd, in mijn kringen. Maar ik heb echt een vriend die Harry heet, die ik ontmoette ik zo oud was als toen Harry Potter Ron en Hermelien ontmoette.

Samen met mijn dochter heb ik geprobeerd om de wenteltrap van Perkamentus, een spiraalvormige roltrap, technisch uit te werken. Dat kan toch veel eenvoudiger dan wat ze in Holloway Road verzonnen hebben, in 1906 (zie afbeelding)?

letter en geest

Ter voorbereiding op een eventueel nieuw vak in de propedeuse waarin ik werk: ontwerpgeschiedenis, kocht ik van mijn eigen geld en lees ik in mijn eigen tijd het boekje onder Ingenieurs, Biografie en Techniek. Het is een verzameling stukjes die zo genuanceerd zijn, dat het boekje eigenlijk helemaal nergens meer over gaat. Of nou ja, in de verte dus over Biografie en Techniek.

In het boekje wordt bestreden en bevestigd (zoals gezegd: een genuanceerd boekje) dat ingenieurs oninteressant zijn. Er wordt bestreden en bevestigd dat ingenieurs eruit zien alsof ze autisme hebben. Zowel het bestrijden als het bevestigen brengen de stelling onder de aandacht: veel ingenieurs hebben autisme; de ingenieurscultuur is een autismecultuur. En de autismecultuur (beta-cultuur) onderscheidt zich van de alfa-cultuur. De beta-cultuur is linksgeoriënteerd en letterlijk, de alfa-cultuur is rechtsgeoriënteerd en geestrijk.

Alfa's zijn rekkelijk, en handelen in de geest van de dingen. Beta's zijn letterlijk, en lijken daardoor geestloos. Ikzelf ben allebei, maar mijn leven is op dit moment uit balans: te veel beta's, namelijk. Veel letterlijkheid thuis en veel letterlijkheid op mijn werk. Opeens weet ik wat ik mis. Weer eens lekker lachen met wat rechtse ballen.

zuchten en steunen

Ik geef al een jaar of vier les over een ding dat COP heet: Coefficient of Performance. Dit ding staat beschreven in het boek dat onze opleiding gebruikt en uit die beschrijving meende ik op te maken dat de COP het quotiënt is van de energie die geleverd wordt en de energie waarvoor betaald wordt. De COP is interessant als je een machine ontwerpt die energie levert, waarvoor je niet hoeft te betalen. De COP van een windmolen zou dus tamelijk hoog zijn, want je betaalt alleen voor (de energie die geïnvesteerd wordt in) het onderhoud van de windmolen. Ik heb nog nooit gehoord over energieberekeningen waarbij de energie die in het maakproces geïnvesteerd is over de verbuiksduur werd afgeschreven. Maar die berekening kun je uiteraard maken.

Toch wordt de COP alleen gebuikt voor koelinstallaties. In koelinstallaties wordt warmte weggepompt. Je betaalt voor de compressie (bijvoorbeeld 200 J), terwijl de compressor bijvoorbeeld 1000 J aan warmte laat verplaatsen ('gratis'). De COP is dan 1000/20 = 5. Tot deze week was dit mijn korte betoogje over de COP. Dat de antwoorden op de sommetjes in het boek niet klopten met de antwoorden die ikzelf kreeg, weet ik eraan dat het de eerste druk was, en in een eerste druk nou eenmaal veel fouten staan. Deze week gingen mijn jongere collega's mij vragen stellen over de COP en hebben we samen de COP herontdekt. Fascinerend!

De COP wordt óók bepaald in situaties waarbij warmte niet een geïsoleerde ruimte wordt uit gaat(zoals bij een ijskast), maar er juist er in gaat (dat doet een warmtepomp). Het fascinerende is dat het vermogen van de compressor- al dat zuchten en steunen dat die compressor doet, dat je 's nachts kunt horen, als je niet kunt slapen, terwijl je denkt: sjonge, mijn compressor staat weer te werken, wat zou me dat kosten? -, het HELE vermogen van de compressor, als warmte in je huis terecht komt, en dus ook nog bijdraagt aan de opwarming van de geïsoleerde ruimte. In bovenstaande voorbeeld dus: COP(heating) = (1000+200)/200 = 6.

GEBRUIKSAANWIJZING - KRUIK !

Geachte klant,
Van harte proficiat, u heeft een Duits kwaliteitsproduct aangekocht. Hieronder hebben wij voor u belangrijke informatie samengesteld. Indien u deze aandachtig doorleest, dan zult u lang plezier van dit product hebben. Bewaart u deze gebruiksaanwijzing zorgvuldig om op een later tijdstip na te kunnen lezen. Bij gebruik door anderen verzoeken wij u vriendelijk om ook deze gebruiksaanwijzing te verstekken.
Uw Hugo Frosch GmbH

Belangrijke aanwijzingen voor het gebruik
[...] Vraag bij twijfel advies aan uw huisarts over het gebruik van de kruik. Kruiken en onderdelen hiervan zijn geen speelgoed en ongeschikt voor kinderen!

Het gebruik
[...] Dichtdraaien met de hand is voldoende. Gebruik hiervoor geen gereedschap! [...] Bescherm de kruik tegen direct zonlicht en verwarm deze niet in de bakoven, gril of magnetron.
Zet geen objecten met scherpe hoeken en dergelijke op de kruik. [...] Gebruik alleen de originele schroefdop. [...]

Waarschuwing
Gebruik geen kokend water. Kruiken kunnen verbrandingen veroorzaken. Vermeid lang en/of direct contact met de huid. Wij adviseren om de kruik met een overtrek of boven kleding te gebruiken. Let er op dat u niet met de kruik inslaapt omdat dit ongemerkt verbrandingen kan veroorzaken. Gebruik geen heet water uit de waterkraan van uw waterinstallatie. [...]

CE Dit product voldoet aan de EU richtlijnen voor 93/42/EWG voor medicijnproducten. [...]

kruik

Naast een soort carriere in het hoger onderwijs heb ik ook allerlei taken thuis. Een daarvan is het vullen van de kruik van mijn zoon. Enkele jaren was dat, tot mijn en zijn tevredenheid, een kruik van de Blokker. Een jaar geleden verdween zijn kruik van de Blokker, waarschijnlijk nadat hij ergens gelogeerd had. De nieuwe kruik van de Blokker had een nieuwe vermoedelijk verbeterde sluiting. Er was een heel klein gaatje, en daarop een heel klein schroefdopje, met allerlei metaal eraan, waar de eerste kruik helemaal van kunststof gemaakt was. Deze kruik ging binnen enkele weken lekken.

(Ik probeerde met mijn studenten samen te bedenken wat producten van de Blokker zo typisch Blokker maakt. Met nuvolgende beschrijving doe ik de uitstekende kruiken van vroeger tekort: producten van de Blokker - bedachten we - hebben functies die de hoofdfunctie niet werkelijk ondersteunen, maar die wel snel kapot gaan, waardoor het product na korte tijd incompleet aanvoelt en de gebruiker snel een nieuwe wil kopen. Bij de Blokker. Dit is het business model van de Blokker.)

En inderdaad, de volgende kruik kochten we - volgens mij - alweer bij de Blokker. Dit keer was het een merkkruik, eentje dus met een uitgebreide handleiding erbij. Die handleiding vermeldde dat de kruik niet gevuld mocht worden met warm water uit een waterverhitter. Waar dat warme water dan in vredesnaam wel vandaan moet komen vind ik tamelijk raadselachtig. Ik laat het water uit de kraan stromen, in de kruik. Die daarvoor gelukkig weer gewoon een riante opening heeft.

Maar nu komt mijn vraag: voordat ik de kruik kan vullen laat ik het water eerst warm worden. Een hoop nog niet warm genoeg water stroomt daarbij weg door de wastafel. Beste Willem Wever: ik wil graag snel warm water hebben; moet ik de kraan dan ver open zetten, of is krijg ik met een klein straaltje water even snel warm water?