17 gedichten over het Amsterdamse onderwijs

Dichtbundel, vanaf 26 maart beschikbaar. Sneak preview: 

nostalgie

De TU Delft had

een dichtgetimmerd gebouw

met een torentje erop

Het conservatorium Hilversum

had een Indische mevrouw

die de koffie maakte

Op de RU Utrecht had

ik een vriend door het leven getekend

met een baard en een rijdend infuus

Op de RU Limburg werd

het cijfer voor de toets berekend

met die van de medestudenten

Op de Haagse Hogeschool

werd in de vacuumvormmachine

soms entrecot gegrilld

Op de Hogeschool Utrecht

stond een piano in de kantine

en het slot ervan was stuk

Bij Inholland Alkmaar

bezocht de voorzitter van het CvB

ons met de  helicopter

Van het conservatorium Utrecht

gaf de directeur les op Steinway

bijvoorbeeld met zijn voorhoofd

Thans werk ik al bijna tien jaar

op de Hogeschool van Amsterdam

mededeling

De Volkskrant van 2 en 3 november is BIJNA uit: nog 3 pagina's.

Ergens in mei za de afronding platsvinden, want ik ga nu eerst op vakantie. Zonder internet.

Als de Volkskrant uit is, is dit blog ook uit.

achttien

Het bejaardenhoekje van Volkskrant Magazine wordt afgesloten met de rubriek achttien, waarin BN-ers vertellen over toen ze (ongeveer) achttien waren. In het nummer van 2 en 3 november is dat Dries Roelvink, die rond zijn achttiende helemaal geen zanger was, maar profvoetballer, bij de Amsterdamse eredivisievoetbalclub FC Amsterdam. Ik had wel eens van Dries Roelvink gehoord, maar nog nooit van FC Amsterdam, dat speelde in een (meestal leeg) Olympisch Stadion en dat maar 10 jaar bestond, maar desalniettemin vier jaar achter elkaar internationaal voetbal speelde (maar dan wel weer tegen clubs waar ik nog nooit van gehoord heb).

Bij de lijst met bekende oud-spelers staan uitsluitend mannen wiens namen ik nog nooit eerder gezien heb, maar Dries Roelvink staat er niet bij. Terwijl hij in achttien toch vertelt dat hij zijn BMW op een nacht in de Leidsestraat geparkeerd had, met om vier uur 's nachts een briefje van de trainer onder zijn ruitenwisser. De trainer was ontstemd dat Dries liever 's nachts de liedjes van Tom Jones stond te zingen dan goed uit te rusten voor de wedstrijd.

Vermoedelijk was de BMW waarin Dries reed toen hij achttien was niet betaald door FC Amsterdam maar door het uitgaanspubliek rond de Leidsestraat. Wikipedia zegt dat Dries Roelvink in het tweede elftal van FC Amsterdam speelde. Misschien was FC Amsterdam toch niet zo'n succesclub om de spelers uit het tweede elftal echt riant te betalen.

schoonheden

Naast wijn en restaurants - het uitstapje naar de parenclub was een eenmalige thematische hiccup - is het minimagazinetje Smaak ook nog erg geïnteresseerd in wat BN-ers aan hebben. En of dat een beetje door de beugel kan: stijladvies. Dit keer gaat het om Manuëla Kemp en om Eric Corton, die argeloos op een blauwe respectievelijk rode loper staan en welwillend naar de polderpaparazzi glimlachen. Respectievelijk (leuk woord!) Cécile Narinx en Arno Kantelberg gaan, aan de hand van wat deze BN-ers gekozen hebben om aan te trekken, een giftige beschrijving maken van (respectievelijk) Manuëla Kemp en Eric Corton. Dat gaat ongeveer zo:

Cécile Narinx is gezegend met een van de zeven schoonheden: een moedervlek op haar bovenlip. Het is jammer dat dit gymnasiummeisje, dat een positief zelfbeeld heeft dankzij bh's die liften, kokerrokken die optisch verlengen en poedels die verdoezelen, vergeten is om die moedervlek zo te liften, verlengen en verdoezelen, dat hij ook op de plek zit waar die schoonheid hoort te zitten: klein, plat en dichter bij haar mondhoek. De twee flesjes bier die ze er tegelijkertijd bij drinkt zal ik dan met de mantel der liefde bedekken.

Arno Kantelberg is hoofdredacteur van het jaar geweest met zijn eigen titel en bedrijf Esquire, in 2008. Dat is alweer 6 jaar geleden en sindsdien lijkt Arno Kantelberg nogal vermagerd. Bovendien is zijn haar opvallend grijs geworden, ook op zijn kin, waar eerst geen haar was, want in 2008 had hij nog geen baard. Naar de kapper gaat hij nog steeds wel met duidelijke regelmaat, maar ietsje gezonder eten, de alcohol, waarover hij zo graag adverteert misschien iets meer laten staan en in de sportschool of gewoon in het park zijn bovenlichaam trainen is misschien ene goed idee, nu hij met zijn 46 jaar te oud is geworden voor het blad dat hij met zichzelf voor ogen maakt. 

grappig

Op pagina 64 van Volkskrant Magazine van 2 en 3 november vertelt Sanne Boonen over (sommige) studenten en de woorden die ze gebruiken om te rangschikken hoe succesvol ze zijn ten opzichte van elkaar terwijl elkaar seksueel veroveren. Het gaat om de woorden Pandapunten, Mammoetlijst, Bangalijst, Regelen, Aanduwen, Bandjesfeest en Soa Constrictor.

Pandapunt is ook een website (de url mag u zelf uitvogelen), en het leukste daar zijn de statistieken, vind ik. Het verbaast me een beetje dat ik er daarvan maar vijf kan vinden. De andere woorden leveren nauwelijks lollige hits op in google, behalve dat ik ben bijgepraat over studententaal die ik gelukkig gemist heb toen ik studeerde. Grappige studentenwoorden die ik misschien onthoud (alfabetisch):

...

[die zijn er eigenlijk niet]

insmeren

Eton mess is een beroemd en belachelijk lekker toetje. Je kunt elkaar er eventueel ook mee insmeren.

Sylvia-Wittemanwendig

Op pagina 62 van Volkskrant Magazine van 2 en 3 november doet Sylvia Witteman haar recepten: vanwege de thematiek vluggertjes voor in de keuken, zodat je snel weer kan doen wat je liever doet en wat goedkoper is dan koken: seks hebben. Of - en dat vind ik een leuke Sylvia-Wittemanwending - voor als je sowieso liever snel iets anders (en goedkopers) doet dan koken: als je liever op de bank acht afleveringen van Breaking Bad kijkt in een verloederde lieveheersbeestjeskamerjas met namaak-Uggs aan je voeten.

Wat een fulltimebaan is dat: elke week drie recepten verzinnen (?) of opgooglen en uitproberen (?) en daar dan geïnspireerd over schrijven. Ik heb de recepten niet geprobeerd, niet eens wegens de lieveheersbeestjeskamerjas, maar desondanks altijd nog steeds te veel werk. Niet het koken zelf, maar wat er bij komt kijken: vooral de inkopen, maar vergeet ook niet de afwas na afloop en het kindermenu dat ernaast bereid moet worden, want Sylvia Witteman begrijpt toch ook wel dat mijn kinderen de goedkope en snel ingrediënten die ik hieronder ga opsommen niet lusten.

In de drie snelle recepten gaan, in willekeurige volgorde: 2 kilo mosselen, platte peterselie, frambozen, thaise currypasta, zaanse mosterd, meringues, Thaise vissaus (nam plaa), blikjes tonijn in olie, granaatappelsap, verse koriander, bosje basilicum en halve liter slagroom. Bovendien is er een mosselpan, een keukenmachine en een grote kom om de slagroom in te kloppen nodig. Ik schat nu al: twee afwasmachines vol.

spuitgasten

Op pagina 60 van Volkskrant Magazine worden de eigenaren van parenclub Fun4two geïnterviewd: Bobby Groenteman en Linda Koning. Ze zijn 54 en 47. Nadat ze tien jaar lang zelf zulke clubs bezocht hadden, besloten ze om de bestaande club in Moordrecht over te nemen, om er iets van te maken dat met geen enkele parenclub in Nederland te vergelijken is.

Volkskrant Magazine beschrijft de omgebouwde boerderij, die lijkt op een dorp, waarschijnlijk vanwege het restaurant en vanwege de spuitgasten, een vette knipoog naar de brandweer, die al sinds de jaren zeventig in alle andere dorpen is opgeheven, maar in dit dorp dus nog wel actief is. Volkskrant Magazine laat op deze en de volgende pagina op kleinere foto's de wat smaakvollere stukjes van de parenclub zien, waar het eruit ziet als een salon of een slaapkamer, hoewel wat roder dan gewoonlijk.

Ik kan van dat kitscherige gezuip van Onno Kleyn ook van alles vinden, of van Boeddhabeelden in Nieuwe Niedorp, maar ik probeer dat toch vooral te zien als een menselijk tekort van mijzelf. James Stokes, die de parenclub bezocht heeft, schrijft opeens op pagina 60: Alsof dat allemaal nog niet erg genoeg is: in de nok is de 'orgiezolder'. James Stokes vindt een orgiezolder in een parenclub erger dan bijvoorbeeld de spuitgasten. Ik ben benieuwd waarom.

bordeel

Uitermate onpraktisch natuurlijk, een bad op zo'n houten vloer, maar voor het overige zou ik op zoiets uitkomen, als mij gevraagd werd een bordeel te ontwerpen.

bedwantsen

Voor de afdeling wat doen van het miniatuur lifestyle-magazine voor veertig-plussers van Volkskrant Magazine, genaamd Smaak nu vier pagina's over de weelderigste parenclub van Europa: Fun4two in Moordrecht. Wij, de veertig-plussers hebben een ambivalente relatie met het platteland: we gaan er eten, we gaan er shoppen en we gaan er swingen. En vergeef me mijn bekakte arrogantie, ... ik vind het er allemaal clean en provinciaals uitzien, als Van der Valkrestaurants. En ik hou daar niet van.

Misschien is het ook pesterig van de Volkskrant, dat ze uitgerekende de meest bordkartonnige decoraties van de parenclub groot in beeld brengen: op de zolder van de Moordrechtse boerderij is de rosse buurt nagebouwd, met miniatuur trapgeveltjes en luikjes en een lantaarnpaal (waarvan op pagina 60 ook nog de bespottelijke prijs - 3450 euro -genoemd wordt) en er is een wirlpool, omlijst door gouden gordijnen smeedijzeren kroonluchters en een schildering van een zeemeermin die nergens op leunt maar wel aan de zwaartekracht doet.

Ik zou het een heel leuke opdracht vinden, om een parenclub - of gewoon een bordeel - te mogen vormgeven. Het eerste wat ik te allen tijde zou vermijden in mijn vormgeving is stofnestnesten. Want op de Volkskrant-pagina's over Fun4two zie ik op elk plaatje waar in de sfeerverlichting de bedwantsen zich opgehoopt hebben.

Arbeid, Vlijt En Kwaliteit

Op pagina 57 van Volkskrant Magazine van 2 en 3 november ben ik nog steeds in de imaginaire woonmall genaamd Lifestyle. Het is jammer dat de aangeboden spullen in een tamelijk lullig hoekje van de krant staan, want stuk voor stuk lijken ze best de moeite waard. Ik vind de bank Debonair, te koop bij drie winkels in Nederland en die op de meest eenvoudige manier in een royaal (nou, royaal dan weer niet, maar goed) bed van 130 * 200 echt leuk en vooral zo aantrekkelijk geprijsd.

En erg grappig vind ik Jantine Ranzijn, die in Alkmaar meubels stoffeert met grote stukken meubelstof door elkaar. Het grappigste vind ik dat ze een stoel van pagina 56, - de Rooker I van de Dutch Seating Company - ook opnieuw bekleed heeft. Maar één minuut verder op het internet blijkt dat ontwerper Walter Wuis van Rooker I de echtgenoot is van Jantine Ranzijn. Leuk ook dat Jantine Ranzijn haar kapsel inzet al logo.

Maar het meest ontroerde mij de boxspring Ljocht van AVEK, kwaliteitsbedden sinds 1927. Het is niet Ljocht zelf die me ontroert, ik vind het eigenlijk nogal clichématig, zoals die in de crypte van een gekruimelkalkte Friese kerk is neergezet, maar historische foto's van een Friese beddenfabriek die al bijna honderrd jaar het hoofd boven water houdt. Arbeid, Vlijt En Kwaliteit.

laatste zin

Pagina's 56 en 57 van Volkskrant Magazine van 2 en 3 november is advertentieruimte. Er staat heel netjes - ADVERTENTIE - boven. In dezelfde azuren balk die op pagina 56 vermeldt dat het hier dus om een advertentie gaat, staat op pagina 57 in priegelige lettertjes de hartelijke uitnodiging om ook mijn product te presenteren op de LIFESTYLE pagina [...] en bereik 1,2 miljoen kapitaalkrachtige lezers. Men hoeft alleen maar contact op te nemen met persgroepadvertising.nl.

De lifestyle pagina's - deze pagina's dus - zijn overduidelijk advertenties en geen advertorials, maar bij elkaar gevoegd, alsof Lifestyle (met donkergroen logo) een overkoepelend merk is. Niettemin is het niet meer dan acht blokjes midden- en kleinbedrijf die erg hun best doen om zich aan het format (kleurenplaatje - wervende tekst - contactinformatie) te houden, en een inleidend tekstje dat nogal gratuit en eindigt met de zin: En bij al die knusheid hoort natuurlijk een oerdegelijke kachel.

Op pagina 56 en 57 worden twee banken, een meubelcollectie (inclusief nog twee banken), een metalen kast, een tafel, een boxspring, een fauteuil en een houtkachel gepresenteerd. De inleider van deze Lifestyle pagina's suggereert met die laatste zin (zie boven) dat het een goed idee is om al die meubels (vier banken (!), de meeste van een minimalistisch design) knus bij elkaar te zetten.

Ja echt

Op pagina 54 van Smaak staat een restaurant dat ik eerder al bezocht; daarom in een keer door naar pagina 55: wat drinken: Arrogant lekker. Wijn. Onno Kleyn drinkt Muscadet. Ja echt.

Op op de allerlaatste pagina van Volkskrant Magazine is een hele pagina aandacht voor wijn: daar gaat het om Barbera d'Asti Superiore 2010; Onno Kleyn besteedt zijn column aan Muscadet Sèvre et Maine sur lie Les Dabinières 2012. Ik zie nu dat op pagina 50 ook een wijnadvertentie stond, maar toen mocht ik gelukkig over iets anders schrijven. Voor deze pagina's ontkom ik er niet aan: ik ben naar de stad gegaan om de beide flessen te kopen. Door Onno Kleyn, en ook in de advertentie verderop, wordt grote exclusiviteit gesuggereerd, maar de eerste de beste slijter die ik binnenga -  Mitra op de Middenweg - heeft ze allebei op voorraad. De Barbera d'Asti weliswaar van een ander jaar, maar soit, een kniesoor die daarop let.

Thuis aangekomen zie ik dat de flessen er behoorlijk anders uitzien dan in de Volkskrant. Bovendien is de Muscadet ook opvallend goedkoper dan die van Onno Kleyn. Die van Onno is een biowijn, wat ik me van mijn fles van Mitra nauwelijks kan voorstellen. Onno betaalde 9,95 euro en ik maar 6,99. Maar Onno's wijn smaakte dan ook beendroog, kalkkruimelend droog [...] tropische aroma's die mij om de neus wapperden. Mijne smaakte, zoals wijn bij mij meestal doet, gewoon naar kots, maar in de lunchzon bij een dubbele uitsmijter, best lekker.

heen- en weerbladerend

niet de foto van Bobby Doherty

Op pagina 53 lijkt Volkskrant Magazine van 2 en 3 november opeens in herhaling te vallen: vanaf daar heten de pagina's Smaak, en ze doen dat totdat de Volkskrant op pagina 68 helemaal uit is. Maar we hadden in dit Magazine toch al een keer gelezen wat te kopen, te dragen en te doen, namelijk op de pagina's die heetten Mooi: pagina 7 t/m 13? Al heen- en weerbladerend krijg ik de indruk dat met de pagina's van Mooi, aan het begin van Volkskrant Magazine, gemikt wordt op pas afgestudeerde hoogopgeleiden met hun eerste vakantiegeld, terwijl Smaak gericht is op mensen die van gekkigheid niet meer weten wat ze met hun op routine verdiende geld moeten doen, nu de kinderen het huis uit zijn. Van gekkigheid gaan ze Volkskrant Magazine helemaal tot het eind uitlezen, bijvoorbeeld.

De eerste pagina van Smaak is voor de jonge fotograaf Bobby Doherty (24 namelijk), die twee vruchten - ik vermoed sinaasappels - zo gefotografeerd heeft dat het net twee billen lijken. Ik weet niet zeker of het sinaasappels zijn; de huid van de vrucht ziet er nogal overspannen uit: rooddooraderd en met gele vlekjes.

Bobby Doherty is twee weken bezig geweest om de foto uit de Volkskrant te maken. Dat ik geen fotograaf ben, blijkt wel uit de vraag die dan meteen bij mij oprijst: wat heeft hij al die tijd zitten doen dan, twee weken lang?

krabbenmand

Op pagina 52 van Volkskrant Magazine schrijft Hanna Bervoets over Miley Cyrus, een extreem rijke jonge vrouw uit de amusementsindustrie die een liedje gezongen heeft, waarin ze op een luchtige manier Sinead O'Connor citeert, bijvoorbeeld door heel erg kort haar te hebben en recht in de lens te kijken terwijl ze zingt en daarbij te huilen. Opvallend verschil is wel dat er al vanaf de eerste seconde een traan over Miley Cyrus' wangt rolt, terwijl Sinead O'Connor pas in 3'50" huilt, bij de zin But I'm willing to give you another try-y-y-y! die haar - zo ziet het eruit - echt hevig ontroert, óók door het zelf te zingen. Knap, dat aan haar stem dan niks te horen is.

Sinead O'Connor (Hanna Bervoets noemt haar Sinead O'Conner) vindt het citaat niet zo geslaagd: Je laat je prostitueren door mannen uit de muziekindustrie en doet alsof dat cool is, schrijft Sinead O'Connor in een open brief. Het het prostitueren bedoelt O'Connor waarschijnlijk de naaktheid die van Cyrus te zien is en haar tong, die aan een sloophamer likt, enkele keren in haar clip.

Hanna Bervoets vindt dat het naakt van Miley Cyrus ook best anders geïnterpreteerd kan worden; Cyrus draagt immers geen verleidelijk lingerie, geen lang haar en geen naaldhakken; ze toont haar spierballen en haar borsten zijn een stuk witter dan de rest van haar lichaam. En vervolgens: waar liggen de grenzen tussen kunst en exploitatie, tussen porno en artistiek? Hanna Bervoets zet Sinead O'Connor en Miley Cyrus neer op het schoolplein: Cyrus is de nieuwe vamp uit de eerste klas en O'Connor zesdeklasser die de brugpieper afvalt om haar promiscue uitstraling. En waar is Hanna Bervoets zelf op dat schoolplein?

Lady

Op pagina 51 van Volkskrant Magazine van 2 en 3 november staat een advertentie. De advertentie bevat meer tekst dan welke pagina van dit Magazine dan ook. De advertentie is in zijn eentje grappig genoeg om uit te citeren.

Unieke SnörEx snurkbeugel stopt snurken en apneu. Misschien heeft u er zelf last van, maar dan kent u ongetwijfeld wel iemand die elke nacht opnieuw kampt met slapeloosheid. De oorzaak? Een snurkende partner. Het ronkende geluid is niet te dempen. Of toch? [...]

SnörEx LadySnore: EERSTE VROUWELIJKE SNURKBEUGEL TEGEN SNURKEN EN APNEU. [...] SomnoClinic/Kliniek voor Snurken en Apneu/Amsterdam - Breukelen - Weert - Antwerpen - Granada/T 020 719 23 00/www.snurken.org

Frans Molenaar

Gisteren kopte de Volkskrant dat vrouwen steeds vaker de kostwinner zijn. Citaat: vrouwen hebben steeds vaker een hoger inkomen dan hun partner. In 2012 was bij 19 procent van de paren van 15 tot 65 jaar de vrouw de hoofdkostwinner; in 2002 was dat nog bij 13 procent het geval. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag. Ik ben benieuwd hoeveel paren van 15 jaar daar tussen zitten; en bij hoeveel procent dáárvan de vrouw de kostwinner is.

In Volkskrant Magazine van 2 en 3 november, op pagina's 48 en 50, vindt Myrthe Hilkens het vervelend dat ze bij het kiezen van haar kleren zo moet nadenken of de kledingkeuze die ze maakt de boodschap die ze heeft wel ondersteunt. Haar boodschap is bijvoorbeeld een mening over porno; wat is dan de correcte kledingkeuze voor een vrouw die een intelligente mening heeft over porno, Frans Molenaar?

Ik denk dat de afgebeelde vrouw beter niet met een laptop in die stoel was gaan zitten. Wie een mening ventileert over porno kan beter comfortabel zitten. Kort haar, maar wel netjes, zal ook maken dat ik (ik spreek namens mijzelf) beter naar de porno-mening kan luisteren. En verder kleding die zo goed gesneden is, dat erotiserende lichaamsdelen nergens per ongeluk uitpuilen. Dit geldt eigenlijk ook voor mannen, hoewel ik rekening hou met de mogelijkheid dat als zij zich daar niet aan houden, de kritiek minder hevig is.

trakteren

Ook later, toen Myrthe Hilkens een boek schreef over [...] pornografie [...] mensenhandel en prostitutie, bleven voornamelijk heren haar trakteren op weinig inhoudelijke reacties, die vooral gingen over haar voorkomen. En zelden in positieve context.

het oog van internet

Voordat ik dit stukje ga schrijven, wil ik eerst meer weten over Myrthe Hilkens; de komende drie pagina's van Volkskrant Magazine- 48, 49 en 50 - zijn voor haar: anderhalve pagina tekst en een paginagrote foto (morgen!). Bij mij levert Google bij mijn zoekterm Myrthe Hilkens meteen de suggesties Sabine Uitslag, Hadewych Minis en Sharon Gesthuizen op. Als ik een spacie achter Myrthes naam typ, verschijnen Googles suggesties: myrthe hilkens twitter, myrthe hilkens bevallen en myrthe hilkens getrouwd. En ook nog myrthe hilkens dwdd, myrthe hilkens boek en myrthe hilkens stapt op. Sabine Uitslag (ook een jonge vrouwelijke politica) plus spacie daarentegen: - partner, - zwanger, - getrouwd, - jurk, - band, - bevallen, - en menno,  - feet, - cda en - leren broek. Ik bedoel maar.

Ik dacht even dat ik hiermee iets op het spoor was, maar toen ik Diederik Samson, Mark Rutte en Lodewijk Asscher met een spacie googlede vond ik precies dezelfde - vriendinnen, - getrouwden, - broeken, - brillen, en - leren broeken. Politici op mijn (?) internet zijn vooral hun relatie- en seksleven. Hadewych Minis is overigens de actrice die Máxima speelde. Ook een soort politica dus, in het oog van internet.

Myrthe Hilkens is kamerlid en journalist in ruste en ze is verdorie nog maar 35. Als je het wil weten: ik vind haar aantrekkelijk, hoewel ze snel lijkt te verouderen, wat haar trouwens behoorlijk goed staat. Haar loenzende blik is iets ironischer geworden. Twitter, bevallen, getrouwd: het trekt zo zijn sporen.

mijlenver

Op pagina 47 van mijn Volkskrant Magazine kijken de warme donkere kijkers van Henk van Straten over een wit blokje heen, waarop een tekst - een column - van hem is afgedrukt. Achter dat witte blokje zit zijn mond, in een baard, maar beide - mond en baard - zijn door dat witte blokje niet te zien. Henk van Straten is een Eindhovense schrijver van 35 met enorm oeuvre; in de voorbereiding op dit stukje heb ik me al tamelijk uitgebreid in Henk van Straten zitten verdiepen.

Ik moet dit stukje in Volkskrant magazine van 2 en 3 november nog een keer lezen om deze tekst van Henk van Straten weer op mijn netvlies te krijgen. In deze tekst denkt hij terug aan nachten, die er veel waren, waarin hij seks had met allerlei meisjes, die hij, als de seks afgelopen was, met een smoes zijn huis uit zette of, bij wie hij, als een en ander bij hun had plaatsgevonden, vertrok zodra de alcohol was uitgewerkt. Nu denkt hij dat hij meer van zichzelf walgde dan van het meisje bij wie hij op dat moment zo snel mogelijk mijlenver vandaan wilde geraken.

Het stukje eindigt met al die vroege weekendochtenden, waarbij hij brak en moe was en opgelucht om weer alleen te zijn, om tenslotte in slaap te vallen: nerveus en melancholiek, om redenen die ik niet begrijp. Zoals hij inmiddels begrijpt dat hij destijds walgde van zichzelf, begrijpt hij inmiddels ook waarom hij destijds nerveus en melancholiek was?